مقدمه:

همه در دوره هايي از عمر افسردگي را تجربه مي كنند. اين احساس معمولا بدنبال فقدان يا ناكامي ايجاد مي شود و در شرايط طبيعي پس از چند ساعت يا چند روز از بين مي رود. به هر حال هرگاه احساسهاي افسرده وار تداوم يافت و در سلامت و بهزيستي اجتماعي شخصي مداخله نمود، در آن صورت مداخله و يا كمك حرفه اي الزامي خواهد بود.

افسردگی چیست؟

افسردگی بیماری بسیار شایع عصر ماست. و در تمامی جهان روندی فزاینده دارد. این در حالی است كه حدود نیمی از مبتلایان به افسردگی یا از بیماری خود بی خبرند یا بیماری آنها چیزی دیگر تشخیص داده شده است.

افسردگی یك بیماری اختصاصی نیست بلكه در تماما سنین و همه نژادها، هم در زنان و هم در مردان ظاهر می شود. افسردگی بیماری ساده ای نیست بلكه انواع گوناگون دارد به طوری كه در بعضی افراد به صورت هایی ظاهر می شود كه ما عموماً آنها را افسردگی نمی شناسیم. افسردگی پس از آنكه درمان شد غالباً باز می گردد.

افسردگی مسائل گوناگونی به همراه دارد. غیراز مسائل پزشكی و اندوه كه بسیار شایع است، فرد مبتلا به افسردگی خود را در كارها مورد تبعیض و از نظر اجتماعی مطرود و حتی منفور خانواده خودش می بیند. گاهی انزوای همراه افسردگی، بیمارانی را كه وضعی درمان پذیر دارند به دوری از مردم یا به سوی مرگ سوق می دهد. درباره افسردگی خبرهای خوشی نیز وجود دارد: بیشتر انواع افسردگی قابل درمان اند.

Depression كه غالباً افسردگی بالینی، اختلالات خلق و خوی یا اختلالات عاطفی نامیده می شود، بیمار را دچار آشفتگی اندیشه، آشفتگی عاطفی، تغییر رفتار و بیماری های جسمانی می كند. 

افسردگی بالینی، از دیدگاه عملكردهای اجتماعی بیش از دیگر بیماری های مزمن، بیمار را ناتوان می كند. افسردگی كبیر بیش از بیماری های مزمن ششی، التهاب مفصل و دیابت ، ناتوان كننده است. افسردگی یك نشانگان (Syndrom) یعنی مجموعه ای از علامات مرضی(Symptoms) مختلف است.

ملاك های تشخیص افسردگی عبارت اند از:

1- افسرده بودن خلق و خوی در بیشتر روزها، تقریباً هر روز.

2- كاهش آشكار علاقه یا میل به هر نوع فعالیت در زندگی.

3- كاهش یا افزایش قابل توجه وزن بر اثر كاهش یا افزایش اشتهای غذا خوردن.

4- بی خوابی یا پرخوابی در غالب شب ها.

5- افزایش یا كاهش اعمال روانی حركتی یا فعالیت های ذهنی.

6- خستگی یا كاهش انرژی.

7- احساس بی ارزشی یا گناهكار بودن.

8- كاهش توان اندیشیدن یا تمركز ذهن و تصمیم گیری.

9- اندیشیدن به مرگ ( نه ترسیدن از آن) و به خودكشی، بدون داشتن طرحی برای آن ، یا اقدام به خودكشی با طرحی از پیش ریخته.

داشتن حداقل پنج علامت یاد شده برای ابتلا به افسردگی كبیر كافی است. ولی علامات مرضی یك و دو باید جزء آن علامت باشند. افسردگی نمی تواند واكنش معمولی مرگ یك عزیز باشد. همه افراد مبتلا به افسردگی تمام علامات مرضی این بیماری را ندارند و شدت علامات مرضی در افراد مختلف متفاوت است.

انواع افسردگی

افسردگی اقسام گوناگون دارد، شایع ترین آن افسردگی كبیر است كه فرد مبتلا به آن گاهی شاد و خوشدل و موقتاً فعال می شود. نوعی از افسردگی كبیر به افسردگی مالیخولیایی موسوم است كه بیمار هیچ گاه از چیزی دلخوش نمی شود در حدود 15 درصد مبتلایان به افسردگی كبیر دچار افسردگی اوهام اند كه معمولاً با خلق و خوی اندوهگین همراه است. مثلاً خود را گناهكار و غیر قابل بخشش تصور می كنند. در حدود 15 در صد مبتلایان به افسردگی كبیر نیز دچار روان پریشی می شوند.

نوع دیگری از افسردگی وجود دارد به نام “افسردگی غیرمعمول” كه بر خلاف اسمش شایع است. علامات مرضی آن عكس علامات مرضی افسردگی معمولی است كه مبتلایان كم می خوابند و كم می خورند. مبتلایان به افسردگی غیر معمول زیاد می خوابند و زیاد می خورند و به سرعت اضافه وزن پیدا می كنند. به قول یكی از متخصصان برجسته بیماری افسردگی ( دونالد كلاین)، افسردگی غیر معمول، “مزمن” است نه” دوره ای” . از بلوغ آغاز می شود و بیماران نسبت به همه امور كم توجه اند.

نوع دیگرافسردگی، روان رنجوری است كه عموماً حدود دو سال طول می كشد و علامات مرضی آن خفیف تر از افسردگی كبیر است ولی همواره احساس ناراحتی می كنند.

شیوع افسردگی در قرن بیستم به خصوص بعد از دو جنگ جهانی بیشتر شده است، علت آن را مصرف دارو و الكل، افزایش استرس و كاهش اشتغال گفته اند . علت دیگر افزایش افسردگی تغییرات اساسی اجتماعی است. گروهی از روان شناسان بر این باورند كه جامعه كنونی، كانونی ناسالم در درون افراد به وجود آورده و آنها را بیش از اندازه به رضایت خاطر و شكست های شخصی وابسته كرده است.

آنچه گفته شد جنبه نظری دارد ولی بعضی از پژوهشگران درباره جنبه علمی علت ها اظهار نظر كرده اند. بر اساس پژوهش های آنها، تلویزیون ” منشاء عمده افسردگی است Paul Kottl روان پزشك مركز پزشكی پنسیلوانیا كشف كرده است كه ” ارتباط تنگانگی بین دسترسی مداوم كودكان به تلویزیون و افسردگی كبیر در 24 سالگی وجود دارد.” Kottl می نویسد:

” اثرات اجتماعی برنامه های چند ساعته تلویزیونی، باید از دلایل شروع زودرس افسردگی كبیر در نوجوانان به حساب آید، هزاران ساعت تماشای تلویزیون، كودكان ما را در معرض خشونت های ابلهانه مكرر قرار می دهد و آنها را هر چه بیشتر از تماس های اجتماعی با همسالان و خانواده دور می كند.”

افسردگی كبیر بیشتر در دهه های سوم و چهارم زندگی ظاهر می گردد و در غالب افراد بین شش ماه تا یك سال، حتی بدون درمان رفع می شود . ولی اگر درمان شود بعد از چند هفته از بین می رود. بازگشت افسردگی در بیش از نیمی از افراد ظرف دو سال بعد از رویداد نخستین رخ می دهد. خطر افسردگی با تعداد بازگشت ها افزایش می یابد. بدین معنی كه بعد از دو بازگشت، هفتاد در صد و بعد از سه بازگشت به نود درصد می رسد.

عوامل زیر خطر بازگشت افسردگی را افزایش می دهند:

اگر نخستین افسردگی پیش از بیست سالگی رخ داده باشد و سابقه خانوادگی موجود باشد.

اگرنخستین افسردگی شدید باشد و دیر به درمان اقدام شده باشد.

اگر بیماری روانی دیگری نیز وجود داشته باشد.

اگر فرد نسبت به استرس ها یا دیگر عوامل اجتماعی آسیب پذیرتر باشد.

اگر فرد از افسردگی قبلی كاملاً بهبود نیافته باشد.

اگر افسردگی در اواخر عمر رخ داده باشد.

افسردگي عبارت است از احساس غم، دلسردي و يا نااميدي كه فردي حداقل به مدت 2 هفته در اغلب روزها و در اغلب ساعات روز به علاوه علايم همراه، داشته باشد.

افسردگي يكي از مسايل و مشكلات مهم بهداشت جامعه مي باشد. اختلالات افسردگي  با كاركرد اجتماعي و شخصي تداخل مي كند و بيماران افسرده، كساني هستند كه ذهن، رفتار، جسم و خلق آنان تحت تاثير قرار گرفته است. افراد افسرده ممكن است كه توانايي انجام فعاليتها و مسئوليتهاي معمول و عادي شغلي خود را از دست بدهند.

از دست دادن علاقه، بي حوصلگي، ناتواني از لذت بردن، احساس نااميدي، بي حالي و خستگي، بي خوابي، گوشه گيري اجتماعي، احساس پوچي نمودن، كاهش يا از دست دادن ميل جنسي، بي اشتهايي و يا پرخوري، عدم تمركز فكري و اختلال درتصميم گيري فرد، احساس گناه شديد، داشتن افكار خودكشي، شكايات جسماني  مختلف نظير سردرد يا درد قفسة سينه بدون وجود شواهدي از بيماري جسمي، مضطرب بودن، وحشت زدگي وخيم ترين پيامد دورة افسردگي، اقدام به خودكشي است.

علل افسردگی چيست؟

براي افسردگي حقيقي، علت واحد و مشخصي را نمي توان مطرح كرد. بعضي از عوامل زيست شناختي نظير بيماريهاي جسمي،
اختلالات هورموني، و نيز مصرف برخي داروها مي توانند نقش داشته باشند.
عوامل افزايش دهنده خطر براي بروز افسردگي چيست؟
عصبانيت يا احساس ديگري كه ابراز نشده باشد، داشتن
شخصيتي وسواسي، جدي يا شديداً وابسته، سابقة خانوادگي افسردگي، وابستگي به الكل، شكست در ازدواج، شغل و يا روابط با ديگران،
مرگ يكي از نزديكان كه براي فرد مهم باشد، انجام برخي از
اعمال جراحي نظير برداشتن پستان به خاطر سرطان، زناني كه دچار يائسگي مي شوند، مصرف برخي داروها، نظير رزرپين و داروهاي مسدود كننده گيرنده بتا آدرنرژيك ( مانند: پروپرانول، آتنولول) و داروهاي
آرام بخش و خواب آور. همچنين برخي از بيماريهاي سيستميك مزمن، نظير ديابت، سرطان لوزالمعده و اختلالات هورموني.

 عواقب مورد انتظار:
در بسياري از موارد، بيماري به خودي خود بهبود مي يابد، اما با مراجعه به پزشك و رعايت توصيه هاي داده شده توسط پزشك مي توان
دوره بيماري را كوتاه كرد. همچنين بايستي روش هاي مقابله با افسردگي را آموخت. نبايد فرد نسبت به بهبودي خود ديد منفي داشته باشد.

عوارض احتمالي:
مهمترين عارضه اي كه فرد را تهديد مي كند، خطر اقدام به خودكشي در فرد افسرده است كه علايم هشدار دهنده آن عبارتند از:
گوشه گيري از خانواده و دوستان، به زبان آوردن اينكه مي خواهد همه چيز را تمام كند، اقدام به نوشتن وصيت نامه و نيز خوشحالي ناگهاني پس از احساس نااميدي طولاني مدت.

اصول درماني در بيماران افسرده به چه نحوي است؟
الف) استفاده از درمانهاي دارويي ضد افسردگي :
دارو درماني براي بيماراني استفاده مي شود كه افسردگي طولاني مدت يا نسبتاً شديد داشته باشد. همچنين به بيماران افسرده بايد خاطر نشان كرد كه مصرف هيچ كدام از داروهاي ضد افسردگي موجب اعتياد نمي شود تا با قطع مصرف داروها از طرف بيماران مواجه نشويم.
ب) استفاده از روان درماني به شكل هاي مختلف و متناسب با هر كس، مثلاً چاره جويي براي حل مشكلات بيمار و افزودن بر قدرت مقابله بيمار با مسائل به كمك مشاور يا روانشناس
ج) متعادل نمودن شرايط اجتماعي _ اقتصادي زندگي به نحوي مناسب و مقدور، نظير كاستن از ساعات كار شبانه و تغيير شغل به محيطي كه فشار روحي براي بيمار نداشته باشد.
توصيه به انجام فعاليتهاي ورزشي مناسب و منظم، توصيه به ترك الكل و رعايت يك رژيم غذايي متعادل و كم چرب

افسردگي يك حالت خلقي مداوم و پايدار است كه مي تواند جنبه هاي مختلفي از زندگي فرد را در برگرفته و در آنها تداخل نمايد. افسردگي با احساس بي ارزشي، گناه افراطي، تنهايي، غمگيني، نااميدي، ترديد در (كفايت) خود و احساس گناه مشخص مي گردد. افكار خودكشي نيز ممكن است وجود داشته باشد. افسردگي معمولي ممكن است از چند دقيقه تا چند روز طول بكشد. همه ما گاهي احساس دلتنگي و غم مي كنيم. اين احساسها جزء طبيعي وجود انساني است. از سوي ديگر، نوعي از افسردگي كه تشديد يافته و براي دوره هاي زماني بيشتري تداوم مي يابد، مي تواند شكل ناسازگارانه ای  از افسردگي بوده و متفاوت با افسردگي ‌«روزمره» باشد. براي اين نوع خيلي شديد افسردگي مي توان از طريق يك متخصص بهداشت رواني، چاره اي انديشيد.

علل افسردگی:

₪ فقدان های قابل توجه

₪ انتظارات غير واقع گرايانه

₪ يأس

₪ فقدان كنترل بر محيط. شخص فكر مي كند كه نمي تواند كاري براي تغيير حوادث نامناسب زندگي اش انجام دهد.

₪ تفكر منفي كه به صورت تدريجي خود تخريب گر مي گردد.

₪ ناكامي درك شده

نشانه های افسردگی:

نشانه هاي عاطفي:

₪ غمگيني

₪ احساس گناه

₪ نوسانات خلقي

₪ نااميدي

₪ اضطراب

₪ خشم

₪ درماندگي

نشانه هاي جسماني:

₪ خواب بيش از حد زياد يا بيش از حد كم

₪ خوردن افراطي يا فقدان اشتها

₪ يبوست

₪ كاهش يا افزايش وزن

₪ چرخه هاي نامنظم قاعدگي

₪ فقدان تدريجي ميل جنسي

نشانه هاي رفتاري:

₪ گريه هاي بدون دليل واضح

₪ كناره گيري از ساير مردم و موقعيت هاي جديد

₪ به آساني دستخوش خشم شدن

₪ فقدان انگيزه جهت پيگيري اهداف

₪ عدم علاقه به آرايش ظاهر شخصي

₪ مصرف مجدد داروهاي (مخدر) يا الكل

افكار و ادراكات خود تخريب گرانه:

₪ احساس بازنده بودن

₪ انتقاد مكرر از خود

₪ يأس

₪ احساس درماندگي و نااميدي

₪ سرزنش خود به خاطر اتفاقات ناخوشايند

₪ بدبيني نسبت به آينده

چگونه برافسردگي غلبه كرده و نگرشي مثبت پيدا كنيد:

₪ ازعلت افسردگي خود آگاه بوده و سعي كنيد نسبت به آينده خوش بين باشيد‍، افكار منفي خود را شناخته و آنها را با افكار مثبت تعويض كنيد. بر تجارب مثبت تمركز كنيد.

₪ فهرستي از تكاليف مثبت هفتگي تهيه كنيد.

₪ از نظر اجتماعي فعال باشيد.

₪ جدولي از فعاليت هاي روزمره هفتگي تهيه كنيد و افزودن فعاليت هاي اجتماعي را فراموش نكنيد. 

₪ تفريحاتي براي خود پيدا كنيد.

₪ بطور روزانه ورزش كنيد.

₪ هرگاه احساس تنش مي كنيد، از روشهاي خود آرام بخشي استفاده كنيد. به عنوان مثال، براي چندين دقيقه و تا زمان ايجاد آرامش در كل بدنتان بطور آرام و آهسته نفس بكشيد.

₪ اهداف واقع گرايانه اي انتخاب كنيد.

₪ براي فعال نگهداشتن خود، كاري داوطلبانه انجام دهيد.

₪ بپذيريد كه هركسي توانايي هاي متفاوت خود را دارد و شما بر ويژگي ها و اعمال مثبت خودتان تمركز كنيد.

₪ به هنگام بيان خشم، جرأتمند باشيد.

₪ سعي كنيد نقاط قوت خود را شناخته و توسعه دهيد.

₪ اگر علايم افسردگي تداوم يافت از كمك هاي حرفه اي و تخصصي استفاده كنيد.

چگونه مي توانم به يك فرد افسرده كمك كنم؟

₪ به فرد افسرده نگوئيد كه مي دانيد او چه احساسي دارد. زيرا ممكن است كه اين امر او را نسبت به شما خشمگين كند.

₪ حمايت كننده و شكيبا باشيد.

₪ اجازه دهيد كه شخص افسرده از علاقه و نگراني شما نسبت به خودش آگاه شده و دريابد كه شما در مواقع لازم جهت كمك به او در دسترس هستيد.

₪ شخص افسرده را تشويق كنيد كه بدنبال كمك حرفه اي باشد. البته اگر علايم افسردگي پايدار بوده و در عملكرد هاي روزمره ايجاد اشكال كرده باشد.

افسرده شدن روان شيوة مقابله بي نظير يست كه ذهن پوياي انسان براي نجات خود از يك غلبه دردناكتر و صدمه وخيم تر در برابر فشارهاي غيرقابل تحمل از خود بروز مي دهد. افسردگي از رايجترين اختلالات عاطفي است كه با توجه به فراواني آن و اثرات نامطلوبي كه در زندگي آدميان دارد پژوهشهاي بسياري براي پي بردن به علل آن صورت گرفته است . هر كسي گهگاهي احساس افسردگي مي كند گاهي وقتها غم و اندوه مانع از لذت بردن ما از زندگي مي شود ولي ما مي دانيم افسردگي پاسخ طبيعي آدمي به فشارهاي زندگي است . واكنشي است نسبت به يك عامل بيروني كه فرد نسبت به آن آگاه است ولي بنوعي از آن محروم است . عدم موفقيت در تحصيل يا كار ، از دست دادن يكي از عزيزان ، پيري ، بيماري و... اغلب باعث بروز افسردگي مي شود .

ويژگيهاي مبتلايان به افسردگي

 مبتلايان به افسردگي همه چيز را سياه يا سفيد مي بينند و بصرف اينكه حادثه ناخوشايندي يكبار پيش آمده بدون هيچ دليل و منطق پيش خود نتيجه مي گيرند كه مرتباَ تكرار خواهد شد . در اين افراد نه تنها تجربه مثبت ناديده گرفته مي شود بلكه توهمات ذهني فرد افسرده تمايل شديد به خنثي و منفي كردن تجربه هاي مثبت است .
شكل ديگري كه دامنگير آدمهاي افسرده مي شود اين است كه يا حوادث را بزرگ مي كنند و از آن غولي مي سازند و يا بر عكس بدون كمترين توجهي از كنارش مي گذرند و با بزرگ ديدن عيوب و كوچك شمردن محاسن احساس حقارت را در خود رفته رفته بارور مي سازند . فرد افسرده از آنجا كه انگيزه اي براي كار و فعاليت ندارد به موجود كم حوصله اي تبديل مي شود كه مدام خود را سرزنش و ملامت مي كند و احساس طردشدگي و تنهايي دارد و آينده را هم تراز گذشته عبث ارزيابي مي نمايد بسادگي گريه مي كند و اشتهاي خود را از دست مي دهد .

علائم افسردگي -  علائم افسردگي به شرح ذيل است:

· احساس ياس، نااميدي، گناه و شکست

·  نداشتن عزت نفس

· نگراني بي حد در برخي مواقع

· مشکلات مربوط به خوابيدن، بويژه بلند شدن از خواب در صبح زود ونخوابيدن مجدد

· نداشتن اشتها و کاهش وزن

·نداشتن ميل جنسي

·کند شدن روند فکر و انديشه و حرکات

·فکر کردن مکرر به مرگ و خودکشي

راههاي مقابله با افسردگي  

از ورود افكار منفي به ذهن جدا" خودداري كنيد .
هرگاه فكري منفي درباره خودتان ياديگران به ذهنتان خطور كرد، با فكري مثبت و يا انجام كاري ، خود را از افكارمنفي رهايي بخشيد .
 سعي كنيد جنبه هاي مثبت زندگي را برجسته كنيد. زيرا شما حتما" جنبه هاي مثبت زيادي در زندگي خود داريد. بنابر اين آنها را يادداشت كرده ، هر روزچندين بار مرور كنيد .
 به منظره هاي خوشايند و جلوه هاي زيباي زندگي ،بيشتر فكر كنيد .
 هر روز نيم ساعت ورزش كنيد, البته متناسب با وضعيت جسمانيتان
 شنا و آب تني بسيار مفيد است . در صورت عدم دسترسي به استخر، هر روز 10 دقيقه دوش آب ولرم بگيريد .
 از نظر تغذيه ، خودتان را تقويت كنيد .مصرف شير، خرما، عسل ، انگور و ساير ميوه ها، بسيار مفيداست .
 براي مقابله با افكار نامطلوب، سعي كنيد در مواقعي كه آمادگي ذهني داريد، كتاب هايي را كه در اين زمينه نوشته شده است مطالعه كنيد.
 در اجتماعات ، بيشتر شركت كنيد و از تنهايي اجتناب كنيد .
 درصورت عدم تمايل به مطالعه ، حتما" خودتان را به كاري هنري ، فني يا هر كارعملي ديگري كه دوست داريد مشغول كنيد .
 به خودتان تلقين كنيد كه ( مي توانم بر اين حالت پيروز شوم و يك زندگي با نشاط داشته باشم ).
روحيه معنوي خودتان را با انجام اعمال عبادي و شركت در مجالس مذهبي ، تقويت كنيد .

زندگي پر از فراز و نشيب هاي روحي است و زماني كه چرخ زندگي در سرازيري بيفتد ، نشيب هاي روحي تداوم يافته ، عملكرد طبيعي فرد مختل مي شود  و امكان بروز يك بيماري جدي و رايج به نام " افسردگي " افزايش خواهد يافت . افسردگي ، روح ، جسم ، ذهن و رفتار فرد را درگير مي كند. امکان بروز اين بيماري هم در زنان و هم در مردان وجود دارد،  اما بنا به دلايلي زنان دو برابر مردان به اين بيماري مبتلا مي شوند.

در کشور آمريكا در حدود 19 ميليون نفر ( 10/1 بزرگسالان ) مبتلا به افسردگي هستند . پژوهشگران نشان داده اند كه شرايط بيولوژيكي و شيوه ي زندگي ، از عوامل  رواني – اجتماعي  علت ابتلاي بيشتر زنان به اين بيماريست . از اين رو اشاره به دو نكته حائز اهميت است :

1- هر فردي به دليل خاص خود ، ‌به اين بيماري مبتلا مي شود و حتي دو نفر از مبتلايان به دلايل مشابه ، دچار افسردگي نشده اند .

2 ـ علائم افسردگي در بيشتر مواقع بروز مي كند ،  ولي زماني كه شخص ، عزيزي را از دست مي دهد ، ‌احساس اندوه ، نااميدي و كاهش توانايي هاي روزمره ، علائمي عادي به نظر مي رسند.

همانطور كه ذكر شد ، زندگي مملو از فشارهاي رواني ، كار زياد و خسته كننده ، بيكاري دراز مدت ، در گيري ها و مشكلات خانوادگي و مالي ، تحريك پذيري فرد را افزايش خواهد داد . از آنجا كه ميزان تحمل فرد محدود است ، تا نقطه اي خاص مي تواند تحريك شده و تجربه هاي مطلوب را پشت سر بگذارد. اما زماني كه تحريك احساسات ادامه پيدا كند ،‌ ممكن است فرد نتواند مانند روزها يا ماه هاي قبل زندگي كند و به كار و فعاليت ادامه دهد ؛  لذا حالتي گذرا پديد خواهد آمد كه گاه به يك بيماري جديد تبديل خواهد شد .

انواع افسردگي و علائم آن

افسردگي دو نوع است ،‌ يك قطبي و دو قطبي . در نوع دوم ( دو قطبي ) علاوه بر احساس غم و اندوه ، با علائمي چون پرحرفي ، فعاليت زياد و تحريك پذيري نيز رو به رو خواهيم بود . زنان كمتر از مردان به نوع دوم ( دو قطبي)  افسردگي مبتلا مي شوند . علائم افسردگي عبارتند از :

1 - اندوه ، اضطراب ، احساس پوچي و بي ارزشي .

2 - كاهش سطح هيجانات.

3 - تحريك پذيري ، گريه ي زياد ، بي قراري.

4 - احساس گناه ، نااميدي ، ‌منفي گرايي.

5 - پُرخوابي ، كم خوابي و بيدار شدن زود هنگام.

6 - اشتهاي زياد ،‌ كاهش وزن ، پُرخوري ، كاهش اشتها.

7 -  کاهش توان و انرژي فرد ، كم شدن احساسات.

8 -  تفکر در باره ي مرگ و حتي خودكشي.

9 - دشواري در به ياد آوردن ، تمركز پيدا كردن و تصميم گرفتن.

10 - علائم فيزيكي ماندگار كه به درمان پاسخ نمي دهند ،‌مانند سردرد ، دردهاي مزمن و اختلالات گوارشي.

بررسي علت هاي افسردگي

عوامل متعددي چون ارث ، محيط ، شخصيت فرد و اجتماع در بروز افسردگي دخالت دارند .

الف ) ارث

امكان بروز افسردگي در فردي كه سابقه‌ ابتلاي به اين بيماري را در خانواده خود  داشته ، زياد است ( به ويژه نوع دو قطبي ) با توجه به اينکه افرادي كه سابقه ژنتيكي ندارند نيز ممكن است به اين بيماري دچار شوند .

ب ) محيط

عوامل ايجاد كننده ي فشار رواني در زندگي همه ي ما وجود دارد كه از جمله ي  آنها مي توان به از دست دادن عضوي از خانواده و دارايي ، اشكال در برقرار كردن ارتباط با اطرافيان ، مشكلات مالي و تغيير چشمگير در شيوه و سبك زندگي اشاره کرد که اين ها از جمله عوامل مهم تلقي مي شوند. به علاوه ، اعتياد در3/1 موارد منجر به بيماري افسردگي خواهد شد .

ج ) عامل هاي رواني – اجتماعي

يك انسان منفي باف ، از اعتماد به نفس پائيني برخوردار است و نمي تواند وقايع زندگي خود را در دست بگيرد . ديدگاه و نگرش منفي سبب مي شود كه اثر عوامل استرس زا بيشتر شده  و تندرستي فرد به خطر بيفتد . پژوهشگران معتقدند كه منفي بافي در كودكي شكل گرفته و پرورش دختران به شيوه هاي سنتي سبب بروز اين گونه تفكر و ديدگاه خواهد شد .

علائم افسردگي

1-     شكايات مختلف جسمي و دردهاي پراكنده

2- احساس خستگي دائم

3-     سوء هاضمه و يبوست

4- اختلالات قاعدگي و جنسي

5- عدم احساس شادي و نشاط

6-      لذت نبردن از زندگي

7-     زودرنجي

8- از دست دادن توانايي انجام کارهاي روزمره

9-     كم خوابي و كم اشتهايي و گاهي برعكس

10- از دست دادن قدرت تصميم گيري

11- احساس بي ارزشي و بي كفايتي

12- اشتغالات ذهني دائمي درباره مرگ

13- اقدام به خودكشي

علل پيدايش افسردگی:

1-عوامل زيستي

2-رواني اجتماعي

3-زمينه ژنتيكي

4- از دست دادن افراد مهم زندگي در دوران کودکي

5- كم كاري غده تيروئيد

6-طلاق

7-مرگ همسر ، فرزندان يا نزديكان

درمان افسردگی

با وجود همه دانستني ها درباره افسردگي ، بايد دانست كه اين بيماري قابل درمان است و حتي شديدترين نوع آن نيز به درمان پاسخ خواهد داد . در واقع ، بخشي از نااميدي ناشي از افسردگي سبب مي شود كه فرد درمان پذير بودن بيماري را باور نكند . لازم است كه اطلاعات كافي درباره تأثير مثبت راه هاي درماني جديد در اختيار مبتلايان گذاشته شود تا درمان را زودتر شروع كنند .

اگر چه راه هاي درماني متعدد هرگز نمي توانند در حد قابل توجهي ، توان فرد را براي مقابله با دشواري ها و دست و پنجه نرم كردن با مشكلات و ناملايمات افزايش دهند و به او كمك كنند كه از زندگي خود لذت ببرند .

نخستين گام، ‌آزمايش هاي تشخيصي و گام بعدي ارزيابي روانشناسي است . درمان دارويي رايج ترين شيوه درماني است . درمان گياهي ، روان درماني نيز از جمله  راه هاي درماني هستند .

روشهای درمانی

درمان هاي رايج در افسردگي به دو گروه عمده تقسيم مي شوند :

1- درمان هاي غير دارويي مانند : روان درماني و رفتار درماني

2- درمان هاي داروئي و جسمي از قبيل داروهاي ضد افسردگي و الكتروشوك كه بيمار در شرايط حاد ، بايد حتماً در بيمارستان بستري شود .

در موارد خفيف يا واكنشي ، نيازي به تجويز دارو نيست و روان درماني ، افزايش ارتباطات اجتماعي و حمايت اجتماعي كافي است . بيمار افسرده را بايد تشويق كرد تا در زندگي نقطه اميد و اتكا پيدا كند . مانند : اعتقادات مذهبي ، تشكيل خانواده و غيره ؛ خانواده نيز بايد از زدن برچسب تنبلي و سركشي به بيمار جداً  خودداري كنند .

خوشبختانه امروزه درمانهاي داروئي بسيار مؤثر و كم عارضه اي براي درمان افسردگي وجود دارد ، البته تشخيص بيماري ، ‌انتخاب نوع دارو و مدت درمان بر عهده پزشك معالج مي باشد .

در طول مدت درمان ، بيمار و خانواده او بايد همكاري كامل در مصرف دارو داشته و از قطع زود هنگام دارو خودداري نمايند .

بايد دانست كه داروهاي ضد افسردگي ،‌ اعتيادآور نيستند و عوارض چنداني نيز ندارند . مصرف به موقع دارو به مقدار لازم و مدت كافي ، مي تواند بسياري از بيماران را نجات دهد .